Bestuur en Organisatie

Bestuur
Maatschappelijke en geopolitieke ontwikkelingen stellen steeds hogere eisen aan het lokaal bestuur. Internationale spanningen, digitale dreigingen en de kans op verstoringen van vitale voorzieningen vragen om een weerbare samenleving en een goed voorbereide gemeentelijke organisatie. Voor Ede vragen daarnaast de bosrijke omgeving en het risico op natuurbranden blijvende aandacht voor veiligheid en crisisbeheersing.
Tegelijkertijd brengen de groei en ontwikkeling van Ede complexe keuzes met zich mee. Dit vraagt om duidelijke en transparante besluitvorming en om tijdige betrokkenheid van inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners. De financiële uitdagingen versterken de noodzaak om scherp te prioriteren, realistische ambities te stellen en samen te werken aan de maatschappelijke opgaven van Ede.

Participatie
In artikel 15 lid 1 van de Participatieverordening  is opgenomen dat het college elk jaar een paragraaf in de begroting opneemt waarin de speerpunten voor participatie voor het komende jaar benoemd worden.

De speerpunten voor participatie in 2027 zijn:

• Evalueren van Edese Participatie Aanpak (EPA) conform de ontwikkelagenda van de EPA en artikel 14 lid 2a. van de verordening.
• Evalueren van de participatieverordening conform artikel 14 lid 2a. van de verordening.
• Een overzicht van trajecten waarbij inwonersparticipatie heeft plaatsgevonden conform paragraaf 9.3 uit het bestuursakkoord.
• Evalueren van drie afzonderlijke participatietrajecten conform de ontwikkelagenda van de EPA.

Dienstverlening
De publieke dienstverlening van gemeenten staat onder druk. Nederland digitaliseert razendsnel en dat betekent veel voor onze Edese inwoners. De complexiteit in de dienstverlening neemt toe, waardoor niet iedereen kan meekomen. De toenemende technologische ontwikkelingen, onder andere AI, zorgt er ook voor dat inwoners eenvoudige zaken sneller en gemakkelijker kunnen en willen regelen. De verwachtingen van inwoners worden hoger, terwijl de opgaven groter en de middelen (inclusief personeel) krapper worden.

De voortschrijdende digitalisering verandert de manier waarop inwoners en ondernemers interactie verwachten met de overheid. Voor veel inwoners is deze digitale transformatie handig, maar voor een grote groep is het te ingewikkeld. Ongeveer 4,5 miljoen Nederlanders hebben wel eens moeite met de digitale overheid. Voor 2,5 miljoen mensen is dat structureel een probleem. Dat kan leiden tot stress en wantrouwen.

Om onze wettelijke kaders en beleid goed uit te voeren (onder andere de WCAG, Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer, Wet Open Overheid), hebben we als gemeente een goede infrastructuur nodig. Die hapert nu. Er zijn te veel (oude) applicaties en te weinig samenhang. We willen dat onze digitale infrastructuur aansluit op de behoeften van onze inwoners en ondernemers.

De urgentie van de maatschappelijke opgaven vereist dat beleid uitvoerbaar is. De vraagt om een duidelijke en transparante uitvoering en om tijdige betrokkenheid van inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners.
Uitvoerbaarheid kan alleen verbeterd worden met meer regie en samenwerking op het gebied van de dienstverlening en digitalisering van de hele overheid

Belastingen en heffingen
NCNP-bureaus
De Hoge Raad heeft in juni 2025 een arrest gewezen inzake de proceskostenvergoedingen bij gegrond verklaarde WOZ-bezwaren die zijn ingediend op basis van een no-cure-no-pay constructie (NCNP). Inmiddels zijn er nadere juridische procedures geweest en zijn zaken verder uitgekristalliseerd. Gevolg is dat, vanwege lagere proceskostenvergoedingen die uitgekeerd worden, het verdien model van de zogenaamde NCNP-bureaus stevig onder druk is komen te staan. Dit heeft tot gevolg gehad dat er nog slechts enkele bureaus actief zijn in de branche. Nog onbekend is of deze bureaus ook in 2027 nog actief zullen zijn.

Wettelijke verplichtingen per 1-1-2027
Met ingang van 1-1-2027 zijn gemeenten verplicht om het gemoderniseerde taxatieverslag op verzoek te verstrekken aan de inwoner. Begin december 2026 volgt implementatie hiervan in Ede.
Verder geldt vanaf 2027 een verplichte verificatieplicht voor waarderelevante objectgegevens van woningen. Hierbij kan gebruik worden gemaakt van de nieuwe landelijke functionaliteit "check uw woning", waarmee inwoners betrokken worden bij de waardering van de woning.

Vastgoed
De vastgoedopgave in Ede wordt de komende jaren strategischer en complexer. De vraag naar vastgoed voor maatschappelijke functies, passende woonvormen voor aandachts- en doelgroepen, eerstelijnszorg en economische ontwikkeling groeit, terwijl ruimte schaars is en de markt daarin niet altijd zelfstandig voorziet.

Daardoor neemt het belang van vastgoed als randvoorwaarde voor maatschappelijke en ruimtelijke ontwikkelingen toe. Tegelijkertijd maken schaarste, kostenstijgingen, verduurzaming, onderhoudsopgaven en veranderende gebruikersvragen de inzet van vastgoed complexer. Hierdoor worden bundeling van functies, dubbelgebruik en professioneel portefeuillebeheer steeds relevanter, evenals een zorgvuldige afweging van maatschappelijke en financiële risico’s.