Kapitaalgoederen
De gemeente heeft miljarden geïnvesteerd in kapitaalgoederen in de vorm van wegen, technische installaties, groen en bomen, bos en natuur, speelvoorzieningen, riolering, oppervlaktewater, openbare verlichting, civiele kunstwerken, gemeentelijk wagenpark, begraafplaatsen en vastgoed. Het onderhoud van deze goederen is van groot belang voor het zo goed mogelijk functioneren van de gemeente op vele terreinen. In deze paragraaf wordt ingegaan op relevante ontwikkelingen en de uitvoering van dit onderdeel van de begroting in 2027.
Monitoring kwaliteit openbare ruimte
Het onderhoud aan de openbare ruimte vindt plaats binnen de vastgestelde beleidskaders en op het gewenste kwaliteitsniveau. Voor de gehele gemeente is deze vastgesteld op kwaliteitsniveau Basis (B) met uitzondering van Ede centrum en de begraafplaatsen (A). De technische kwaliteit van verhardingen en groen stabiliseren we op C. Om de kwaliteit van de openbare ruimte te monitoren worden elk jaar, een beleidsschouw en technische inspecties uitgevoerd. Deze kwaliteitsmetingen worden uitgevoerd volgens de systematieken ontwikkeld door het CROW (landelijk kennisplatform voor Infrastructuur, Openbare Ruimte, Verkeer en Vervoer). De gemiddelde kwaliteit van de openbare ruimte wordt in hoofdzaak bepaald door de beoordeling van het dagelijks onderhoud (beeldkwaliteit schoon conform de beeldsystematiek) en in mindere mate door de technische kwaliteit (heel en veilig). Het technisch onderhoud is gericht op het in stand houden van de kapitaalgoederen (technische kwaliteit) en zo het voorkomen van kapitaalvernietiging. Dit technisch onderhoud omvat, ten opzichte van het dagelijks onderhoud, een substantieel bedrag van de onderhoudsbegroting.
We zien dat klimaatfactoren en weerextremen een steeds groter effect hebben op de beeld- en technische kwaliteit. Zo was afgelopen jaar voor een deel een groeizaam jaar waarin veel zon afgewisseld werd met veel regen. Daarna bleef het een lange periode erg droog. Deze weerextremen zorgen voor meer benodigde aanpassingen in het onderhoud en een groter effect op de kwaliteit van onze kapitaalgoederen. De technische kwaliteit staat mede hierdoor sterk onder druk en is op sommige assets ondermaats. Zo heeft de technische kwaliteit van onze asfaltverharding een D-niveau. Deze druk op de technische kwaliteit zorgt ook voor een verdere druk op de beeldkwaliteit. Omdat het vanwege bovenstaande redenen moeilijker wordt om het gewenste kwaliteitsniveau te behalen, komen de financiële middelen voor het onderhouden van de kapitaalgoederen ook onder druk te staan. De beeldkwaliteit schommelt hierdoor tussen kwaliteitsniveau B en kwaliteitsniveau C. In het IBOR hebben we in beeld gebracht op welke punten de monitoring van kwaliteit, beleving en waarden voldoet. Hierdoor weten we ook waar deze monitoring nog niet voldoet. Bij de verdere implementatie en uitrol van het IBOR wordt de monitoring ingericht om te sturen op de doelen van het IBOR.