Onderhoud kapitaalgoederen

Inleidend
De kapitaalgoederen in de openbare ruimte vertegenwoordigen een groot areaal en een aanzienlijke investering. Het onderhoud aan de kapitaalgoederen wegen en riolering is risicogestuurd en gericht op het zo lang mogelijk in stand houden (technische kwaliteit) en het voorkomen van kapitaalvernietiging. De werkzaamheden voor het groot onderhoud en vervangingen worden, waar mogelijk, integraal uitgevoerd in samenhang met andere opgaven in de openbare ruimte.

Algemeen ten aanzien van kosten en planning
De in deze paragraaf opgenomen projecten zijn primair gericht op de vervanging en het onderhoud van de kapitaalgoederen, oftewel het in stand houden van het huidige areaal. De werkzaamheden zijn integraal gepland en begroot binnen de beschikbare budgetten en (personele) capaciteit. Bij stijging van kosten of beperkingen in capaciteit als gevolg van onder andere externe ontwikkelingen, kunnen projecten vertraagd worden.

Gebiedsgerichte projecten
Gebiedsgerichte projecten zijn integrale vervangingsprojecten waarbij meerdere opgaven in de openbare ruimte gelijktijdig worden aangepakt over meerdere straten. De omvangrijkste staan hieronder beschreven.

Zeeheldenbuurt
In de Zeeheldenbuurt wordt er gewerkt aan de beheer- en vervangingsopgaven voor riolering, wegen, spelen en bomen. De uitvoering van de laatste fase is in volle gang en de afronding van het totale project is voorzien in het eerste kwartaal van 2027.

Bloemenbuurt
Dit project omvat de vervanging van de riolering, verharding, speelplekken en een aantal bomen. Daarnaast wordt onderzocht hoe ambities op het gebied van vergroening, klimaatadaptatie, verkeersveiligheid en duurzaamheid kunnen worden meegenomen in het ontwerp. In 2024 is de samenwerking met de aannemer binnen het bouwteam beëindigd. Vervolgens is een intern projectteam samengesteld om de voorbereiding en het ontwerp voort te zetten.
Door de beperkte openbare ruimte en de omvang van de opgaven zijn zorgvuldige afwegingen noodzakelijk.
Voor de afweging om een warmtenet in te passen is, na bestuurlijk overleg met Woonstede, besloten de voorbereiding te vertragen. Hierdoor heeft Woonstede de gelegenheid om onder haar huurders draagvlak op te halen voor een warmtenet. De voorbereiding wordt in januari 2027 hervat. De uitvoering staat gepland voor de tweede helft van 2028.

Vogelbuurt en Indische buurt
In deze buurten is een omvangrijke vervangingsopgave gepland voor riolering, wegen en groen. Daarnaast zijn er ambities op het gebied van duurzaamheid, vergroening en klimaatadaptatie. In deze wijk is de ruimte beperkt en zijn de opgaven en ambities groot. Hierdoor is niet alles realiseerbaar en moeten er duidelijke inrichtingskeuzes worden gemaakt.
De Vogelbuurt loopt voorop in het planvormingsproces, zodat de opgedane ervaringen kunnen worden benut bij de voorbereiding van de Indische Buurt. In bestuurlijk overleg is besloten de voorbereiding van de Vogelbuurt voort te zetten en een eventueel toekomstig warmtenet niet integraal onderdeel te laten zijn van de uitvoering. De uitvoering staat gepland voor het najaar van 2027 en de afronding eind 2028. De Indische Buurt volgt daarna in de planning, na afronding van de Bloemenbuurt.

Lunteren Hulweg e.o.
Het projectgebied betreft de Hulweg, Honskamp en Hugo de Vriespark. Hier ligt een vervangingsopgave vanuit riolering en wegen, waarbij zoveel mogelijk wordt ingezet op behoud van de bestaande bomen.
De resultaten van het vervolgonderzoek naar de mogelijkheden voor een gescheiden rioolstelsel in relatie tot de bestaande bomenlaan, vormen de uitgangspunten voor het ontwerp van de nieuwe riolering en de mogelijkheden voor behoud van de bestaande bomen. In 2027 wordt het ontwerp verder uitgewerkt en de geplande start uitvoering is na de zomer.

Bennekom Oost
Dit project is het laatste deelgebied van de grootschalige rioolvervangingsopgave in Bennekom en bestaat uit twee fasen. Het gebied wordt integraal aangepakt. Vanwege ontwerpknelpunten in de ondergronds ruimte heeft het ontwerp van de eerste fase meer tijd gekost dan vooraf verwacht. In 2027 wordt het project aanbesteed en de uitvoering start naar verwachting medio 2027.

Overige integrale projecten
Naast de hierboven genoemde projecten starten in 2027 de uitvoeringswerkzaamheden voor de integrale vervangingsprojecten Harskamp Beatrixlaan e.o. en Ede Catharinadaal.
Daarnaast wordt in 2027 begonnen met de voorbereiding van diverse nieuwe integrale vervangingsprojecten. De grootste daarvan zijn Lunteren Noordwest, Ede Beatrixlaan e.o., Bennekom Gasthuisbouwing en Bennekom Halderbrinkweg e.o.

Overige projecten
De volgende projecten staan op de nominatie om in 2027 te worden opgestart. Gedurende het jaar kan het zijn dat er gewijzigde opgaven worden bepaald. Dit kan bij financiële meevallers in andere projecten, in geval van temporiseren van reeds geplande projecten en/of aanvullend beschikbaar gesteld krediet.

Wegen
Het onderhoud aan wegen is risicogestuurd en gericht op het in zo lang mogelijk in stand houden en het voorkomen van kapitaalvernietiging waarbij de veiligheid van de weggebruiker voorop staat. Het onderhoud en de vervangingen zijn gebaseerd op de technische kwaliteit en het gewenste ambitieniveau. Uit de jaarlijkse inspecties blijkt dat er een onderhoudsachterstand is. Met het uitvoeren van regulier en groot onderhoud en de integrale vervangingen wordt verdere achteruitgang voorkomen.
Grootschalige projecten aan wegen en fietspaden vinden zoveel mogelijk integraal plaats. De integrale projecten waaraan wegbeheer een bijdrage levert zijn hiervoor beschreven.

In 2026 is er hard gewerkt aan het wegwerken van vertraagde projecten. In 2027 starten we weer met voornamelijk nieuwe opgaven. De omvangrijkste vervangings- en groot onderhoudsprojecten aan verhardingen voor 2027 zijn:

• Meulunterseweg Lunteren, fase 2
• Bellestein Ede
• Galvanistraat Ede, fase 2
• Lorentzstraat Ede
• Nienhof Ede

Daarnaast zal er vanuit wegen worden aangesloten bij opgave vanuit verkeer, zoals de herinrichting van de Schaapsweg.

Technische installaties
Voor 2027 staan er minder vervangingswerken op de planning. Voor softwarevervanging staat de K21 Raadhuisstraat-Arnhemseweg-Klinkenbergerweg-Arnhemseweg gepland. Verder wordt er gewerkt aan de voorbereiding van een reeks te vervangen installaties aan de N224, welke een koppeling bevatten (groene golf). Beschikbare krediet dat in 2027 overblijft zal nodig zijn voor deze opgave.

Openbare verlichting
Om de SER-doelen 2030 (verlagen energiegebruik) te behalen, wordt er al jaren extra geïnvesteerd in het vervangen en verduurzamen van armaturen en minder in het vervangen van masten. In 2027 vervangen we ongeveer 450 oude armaturen voor zuinige LED-armaturen. Daarnaast staan er 350 masten op de vervangingsplanning. In de komende jaren zetten we dit door en worden jaarlijks nog tussen de 500 en 600 armaturen vervangen, hiermee lopen we op schema voor de doelstelling van 2030.

Civiele kunstwerken
Eens in de vier jaar worden, conform de richtlijnen, de civiele kunstwerken geïnspecteerd. Hieruit volgen de onderhoudsmaatregelen voor de korte termijn en een theoretische restlevensduur. De meest recente is van eind 2024. Voor kunstwerken met een theoretische einde levensduur van 0-10 jaar wordt met behulp van Life Cycle Costing (LCC) en nader onderzoek het noodzakelijk onderhoud en eventueel renovatie of vervanging bepaald. Hieruit volgen de vervangingsopgaven voor de komende jaren. Voor 2027 staat het vervangen van een vlonder in Ede west gepland.

Groen
De vervanging van groen heeft voornamelijk betrekking op de cultuurlijk beplanting. Periodiek wordt de technische staat van ieder afzonderlijk groenvak beoordeeld. De uitkomsten vormen de basis voor het vervangingsplan voor de komende jaren. In 2027 werken we aan een vervangingsplan voor 2028. Ook ronden we de bestaande projecten af en dragen we bij aan de integrale projecten.
Voor ieder groenvak dat voor vervanging in aanmerking komt, wordt een zorgvuldige afweging gemaakt ten aanzien van de toekomstige inrichting. Daarbij wordt rekening gehouden met de geldende beleidskaders, waaronder de gewenste beeldkwaliteit en de ambities op het gebied van biodiversiteit en klimaatrobuustheid.

Bomen
De vervanging van bomen vindt waar mogelijk integraal plaats binnen gebiedsgerichte projecten. Hiermee wordt een kwalitatief hoogwaardige en toekomstbestendige inpassing van boombeplanting gerealiseerd. In 2027 wordt daarnaast gestart met de vervanging van bomen aan de Krusemanstraat en langs het tracé tot aan winkelcentrum Stadspoort. Naast de projectmatige vervanging worden bomen ook gemeentebreed op individueel niveau vervangen. Jaarlijks worden uitgevallen bomen herplant, mits op de betreffende locatie een duurzame groeiplaats kan worden gerealiseerd.

Bos en natuur
We richten ons op de instandhouding van de natuurgebieden. Hiervoor worden natuurbeheermaatregelen uitgevoerd om de biodiversiteit te behouden en te versterken. Dit gebeurt in samenhang met het uitvoeren van de Veluwse natuurherstelmaatregelen.

Spelen
Speeltoestellen inspecteren we meerdere keren per jaar op veiligheid. Als speeltoestellen niet meer veilig zijn en repareren niet meer mogelijk of rendabel is worden deze verwijderd en waar mogelijk vervangen. Het speelbeleidsplan 'Bewegen, Ontmoeten, Sporten en Spelen' van de gemeente Ede (BOSS) is daarbij leidend. Ook in 2027 gaan we op circa 10 locaties de sporttoestellen, speeltoestellen en valondergronden vervangen. Hierbij vindt participatie plaats, waarvan de intensiteit verschilt per speelplaats en type werk. We benutten de resultaten uit de laatste technische inspectieronde om definitief te bepalen welke speelplekken we aanpakken. Daarnaast komen we in 2027 met een planmatige aanpak voor de komende jaren, welke aansluit op het speelbuurtgericht werken.

Begraafplaatsen
In 2026 worden de beeldkwaliteitsplannen voor de begraafplaatsen afgerond. In deze plannen zijn voorstellen opgenomen om de beeldkwaliteit op de begraafplaatsen te verbeteren. Deze voorstellen zijn geordend op basis van urgentie. Bij de PPN van 2028-2031 komen we bij u terug met een financieel voorstel om hier uitvoering aan te geven.

Riolering
Voor het reguliere beheer en onderhoud van de riolering passen we risicogestuurd beheer toe. We zetten in op datagedreven beheer, zowel voor vrijvervalriolering als mechanische riolering. We blijven doorontwikkelen om data betrouwbaarder te maken en beter te ontsluiten. In 2026 laten we een extra onderzoek doen naar het te vervangen areaal op middellange termijn. Dit stelt ons in staat om een goede en toegankelijke meerjarenplanning te maken voor vervangingsinvesteringen in 2027 en verder, voor zowel vrij vervalriolering als mechanische riolering.
Naast de integrale projecten waar riolering in deelneemt, gaan we in 2027 door met het relinen van riolen. We kiezen voor relinen op locaties waar integrale afstemming niet doelmatig is vanwege de beperkte omvang, kapitaalvernietiging van andere assets of verhoogde urgentie.
Voor de mechanische riolering werken we aan de volgende projecten:

• Voorbereiding vervangen campinggemalen n.a.v. aangepast beleid in 2027
• Planmatig vervangen van pompen en besturingen om storingskosten te verlagen.
• Renoveren en opheffen IBA’s aan de Vijfsprongweg

Oppervlaktewater en waterkunstwerken
Door het onderhoud aan oppervlaktewater en waterkunstwerken houden we watergangen, beschoeiingen, trailerhellingen maar ook pompen, watertappunten en fonteinen in stand. Naast pleksgewijze vervanging van bestaande beschoeiingen staan er voor 2027 geen grote vervangingswerken gepland.

Wagenpark
In 2027 wordt het gemeentelijk wagenpark verder ontwikkeld in samenhang met de Omgevingsvisie 2040, het Integraal Beleid Openbare Ruimte (IBOR) en het vervangingsplan. Bij vervanging wordt rekening gehouden met de afschrijvingstermijn, de technische staat van het voertuig en het beoogde gebruik. Het aanbod van geschikte elektrische voertuigen is voor een deel van de toepassingen nog beperkt, maar doordat de mobiliteitssector zich snel ontwikkelt, worden marktontwikkelingen gevolgd en worden nieuwe mogelijkheden voor verduurzaming benut zodra deze beschikbaar komen. De ingebruikname van de solar carport versterkt de stabiele en duurzame energievoorziening voor het verder elektrificerende wagenpark.

In 2027 staan 15 voertuigen gepland voor vervanging. De vervangingskosten nemen toe doordat elektrische voertuigen duurder zijn in aanschaf dan diesel- en benzinevarianten en door stijgende kosten voor materiaal en op- en inbouw.

Vastgoed
In 2025 zijn de onderhoudscontracten met onze aannemers verlengd tot 2029. Voor uitvoering van het onderhoud is het MJOP leidend, maar er wordt kritisch gekeken of het geplande onderhoud ook daadwerkelijk noodzakelijk is. Bij vervanging wordt gekeken naar duurzame oplossingen en werkzaamheden worden zoveel als mogelijk gecombineerd uitgevoerd om overlast voor de huurders te beperken. De MJOP’s worden de komende periode geactualiseerd conform het vastgoedbeleid.

Daarnaast brengen we in beeld wat we in de afgelopen jaren hebben gedaan op het gebied van verduurzaming en welk effect dit heeft op het behalen van de doelstelling Klimaatneutraal 2050. De routekaart verduurzaming zal worden herijkt. Komende jaren worden werkzaamheden voorzien aan ambtelijke huisvesting, onderwijs, binnensport en Cultuur. Ook combineren we verduurzaming, renovatie en onderhoudswerkzaamheden met elkaar, bijvoorbeeld bij Cultura, de turnhal en Friso.