Afname biodiversiteit en algemene soorten - nieuwe wetgeving en BKN
Al jaren neemt de biodiversiteit af maar dit blijkt niet (meer) beperkt te blijven tot zeldzame soorten, ook de populaties van algemene soorten nemen af. Op Europees niveau is daarom de EU Natuurherstelverordening (2024/1991) in werking getreden. Uiterlijk 1 september 2027 moet Nederland een definitieve versie van het Natuurplan met herstelmaatregelen voor aangetaste ecosystemen gereed zijn. Voor de openbare ruimte betekent dit onder andere: meer groen in de steden om te zorgen voor een verbeterde luchtkwaliteit, verkoeling tijdens hittegolven, een aantrekkelijkere leefomgeving, versterking van de biodiversiteit en een betere waterregulatie.
Gedragscode soortbescherming gemeenten
De Gedragscode Soortenbescherming Gemeenten is ontwikkeld als instrument om zorgvuldig te handelen ten aanzien van beschermde planten- en diersoorten vorm te geven en te borgen. Hiermee worden negatieve effecten op beschermde flora en fauna voorkomen en wordt natuurinclusief gewerkt. Bij de vaststelling van het IBOR eind 2024 is de Gedragscode Soortenbescherming Gemeenten van toepassing verklaard. Dit betekent een verandering van werkwijze voor het groenonderhoud, waarbij diverse protocollen moeten worden gevolgd om zorgvuldig met flora en fauna om te gaan. Deze werkwijze heeft gevolgen voor zowel de uitvoering van de werkzaamheden als de invulling van taken binnen functies zoals directievoerder, toezichthouder en ecoloog. Daarnaast vraagt de gedragscode om extra capaciteit voor het groenonderhoud, bijvoorbeeld voor de toetsing van werkzaamheden door aannemers en het borgen dat conform de gedragscode wordt gewerkt.
Kaderrichtlijn Water (KRW)
Schoon en gezond water is van levensbelang voor mens en natuur. We gebruiken het voor drinkwater, recreatie, landbouw en industrie, en het vormt het leefgebied van talloze planten en dieren. De Kaderrichtlijn Water (KRW) is een Europese richtlijn die in 2000 is ingevoerd om de kwaliteit van alle watersystemen in Europa te beschermen en te verbeteren. De KRW stelt doelen voor het bereiken en behouden van chemisch schoon en ecologisch gezond oppervlaktewater en grondwater.
Het Rijk draagt de eindverantwoordelijkheid voor de uitvoering van de KRW, in samenwerking met provincies en waterschappen. Gemeenten hebben een ondersteunende en medeverantwoordelijke rol wanneer hun plannen of projecten invloed kunnen hebben op het behalen van de KRW doelen.
Toepassing van secundaire bouwstoffen in funderingen
Bij de aanleg en het onderhoud van wegen zetten wij, waar mogelijk, secundaire bouwstoffen in, zoals granulaat en herbruikbare grondsoorten. Deze materialen dragen bij aan de circulaire doelstellingen en verminderen de afhankelijkheid van primaire grondstoffen. Toepassing vindt uitsluitend plaats binnen de kaders van de geldende wet- en regelgeving.
Door veranderende inzichten, met name rond het gebruik van staalslakken, ontstaan er zorgen over mogelijke risico’s zoals bodemverontreiniging, mogelijke gezondheidsrisico’s en verminderde duurzaamheid. Pure staalslakken worden al geruime tijd niet meer toegepast. Wij blijven de landelijke ontwikkelingen en wetenschappelijke inzichten nauwgezet volgen en passen ons beleid aan waar nodig, met als doel een veilige, duurzame en verantwoorde toepassing van secundaire bouwstoffen in de openbare ruimte.
AI in beheer
Artificiële Intelligentie (AI) heeft inmiddels vormen aangenomen waarin het bruikbaar is voor de gehele maatschappij. Ook voor het beheren van de openbare ruimte beginnen de eerste toepassingen met AI te verschijnen. Zo wordt het mogelijk geautomatiseerde inspecties van de openbare ruimte uit te voeren en onderhoud beter te voorspellen middels data gedreven systemen. Wij blijven ontwikkelingen op dit gebied volgen en bekijken wat er potentieel toegepast kan worden binnen het beheer van de openbare ruimte.
Vervangingsopgave van de openbare ruimte
In Nederland is een toenemend areaal van de openbare ruimte aan vervanging toe. Dat komt omdat een groot deel van de infrastructuur en nieuwe woonwijken is aangelegd na de oorlog. Deze zijn nu aan het einde van de levensduur. De kosten voor deze vervangingsopgave lopen landelijk in de miljarden en het budget hiervoor is bij de verantwoordelijke overheden te beperkt. Daardoor kan de veiligheid van infrastructuur niet meer altijd op een voldoende peil gehouden worden. De eerste gevolgen hiervan worden nu zichtbaar, bijvoorbeeld met de afsluiting van de Merwedebrug. Ook in Ede zien wij deze vervangingsgolf aankomen.
Personele capaciteit
De afgelopen jaren blijkt het een terugkerend probleem dat de personele capaciteit in de branche onder druk staat. De verwachting is dat de trend in 2027 verder door zet. Dit wordt mede versterkt door ontwikkelingen zoals de veranderende ARBO-wetgeving voor stratenmakers. Door deze continuerende trend en nieuwe ontwikkelingen blijft het risico bestaan dat werkzaamheden niet tijdig uitgevoerd kunnen worden. Daarom treden we vroegtijdig in overleg met aannemers tijdens de voorbereidingen van het werk.