Ruimtelijke ontwikkeling

Verantwoord investeren in ruimtelijke ontwikkeling
De gemeente Ede kenmerkt zich door een bijzondere combinatie van stedelijke kernen, dorpen en een omvangrijke agrarische sector, gelegen aan de flanken van het grootste Natura 2000-gebied van Nederland. Deze context maakt ruimtelijke ontwikkeling in de gemeente complex. In de afgelopen jaren hebben diverse gerechtelijke uitspraken ertoe geleid dat randvoorwaarden zoals stikstof, natuur, hydrologie en recreatiedruk een grote rol spelen in de ruimtelijke ontwikkelstrategie. De ruimtelijke koers van Ede is ingezet met het vaststellen van de Omgevingsvisie Ede 2040. Momenteel wordt de omgevingsvisie verder uitgewerkt in thematische en gebiedsgerichte omgevingsprogramma’s.

De opgaven waar Ede voor staat zijn dus complex en vragen om keuzes, samenwerking en investeringen. Tegelijkertijd is er volop handelingsperspectief. Ede kiest ervoor om niet te wachten tot alle randvoorwaarden volledig zijn opgelost, maar om stap voor stap te werken aan oplossingen en waar nodig risico's en onzekerheden te accepteren. Hierom investeren we in natuur, recreatie, infrastructuur, energie, mobiliteit en de kwaliteit van de leefomgeving om ontwikkelingen mogelijk te maken en tegelijkertijd de basis voor toekomstige groei te versterken. Zo benutten we kansen, pakken we knelpunten gericht aan en zetten we steeds de volgende noodzakelijke stap. Ook in uitdagende en complexe omstandigheden blijven we handelen, ontwikkelen en bouwen aan Ede. Dat is gezien de woningbouwopgave die voorligt van groot belang, omdat elke vertraging leidt tot een dip in toekomstige productie.

Het aanvullen van de planvoorraad voor woningbouw in zowel kwantitatieve als kwalitatieve zin is geen vanzelfsprekendheid meer. We zoeken daarom naar andere manieren om een passend woningbouwprogramma mogelijk te maken. Daarbij zijn verdere verdichting in Ede stad en het beter benutten van de bestaande voorraad belangrijke pijlers.

Voorbereiden van investeringsvoorstellen
We richten ons in 2027 op verdere planvoorbereiding van de grote ontwikkelopgaven. Daarbij steken we bij de planvoorbereiding met name in op het versnellen en verdichten in Ede-centrum, het Stationskwartier en de Zuiderparken en de langere termijn ontwikkeling voor Doesburgerbroek. Op deze wijze proberen we vaart te houden in de ontwikkelingen en de productie van woningen. Daarbij is het van belang om ontwikkelrisico’s, zoals rentelasten en investeringsuitstel en onzekerheid rondom co-financiering zoveel mogelijk te beheersen. In de Ontwikkel- en Investeringsstrategie worden deze risico’s bij elkaar gebracht en via gerichte programmering en duidelijke go/no go momenten wordt ingezet op beheersing van de ontwikkelrisico’s.
Om kansen ook daadwerkelijk te benutten is verder investeren in capaciteit en uitvoering van groot belang. Een scherp beeld op de exacte financiële en organisatorische consequenties zijn nu nog niet te geven, omdat de omgevingsprogramma’s voor zowel Ede-Stad, het landelijk gebied en de dorpen nog worden opgesteld.

Duidelijk wordt dat om de ruimtelijke ambities en de woningbouwopgave te kunnen realiseren, investeringen in randvoorwaarden en de groene stadsstructuur nodig zijn. Momenteel wordt ingezet op de planvoorbereiding om te komen tot uitvoering in de jaren daarna. Dit betekent dat vanaf 2031 structurele middelen nodig zullen zijn voor het uitvoeren van de ambities en de verdere groei van Ede. We werken toe naar de Perspectiefnota 2028-2031, zodat ruimtelijke investeringen integraal kunnen worden afgewogen in de gemeentebegroting.

Samenwerking met medeoverheden
We kunnen het niet alleen. Vaak is zowel de opgave als de oplossing gemeentegrens overschrijdend. De ruimtelijke samenwerking in de Regio Foodvalley vormt daarin een natuurlijk verlengstuk van onze eigen inzet en agenda. De regionale samenwerking biedt een stevig platform voor het verkrijgen van financiële middelen en ondersteuning op de grote opgaven. Als centrumgemeente van onze regio zijn we actief in gesprek met andere overheden over onze regionale ambities en samenwerking daarin. Voorbeelden hiervan zijn onze inzet op de aanpak Veluwe en de gebiedsverkenning de Klomp.