Productgroep Landbouw en Natuur | Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor in 2027 doen?

De ontwikkeling van het landelijk gebied en de ontwikkeling van Ede-Stad zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. De gewenste groei van de stad vraagt zowel stedelijke ontwikkeling als een toekomstbestendige inrichting van het omliggende landelijk gebied, waar vraagstukken zoals stikstof, gezonde leefomgeving, recreatie en natuur samenkomen. Met een integrale (gebieds)aanpak voor het landelijk gebied wordt uitvoering gegeven aan de thematische beleidsopgaven uit de Omgevingsvisie voor wonen, klimaat, recreatie en toerisme, natuur, gezonde leefomgeving en landbouw.

Voor de uitvoering van de opgaven is de gemeente sterk afhankelijk van rijks- en provinciaal beleid en bijbehorende financiële middelen. Daarom wordt ingezet op actieve samenwerking met andere overheden, een sterke bestuurlijke positionering en goed onderbouwde gebiedsvoorstellen om de benodigde middelen en uitvoeringskracht te realiseren.

De periode 2027-2028 kent drie pijlers:

Versterking samenwerking Rijk-provincie: intensiveren van de samenwerking met Rijk en provincie, onder andere via de Aanpak Veluwe, gericht op het uitvoeren van gebiedsontwikkeling en het ontsluiten van financiering.
Beleidsontwikkeling: Opstellen en bestuurlijk vaststellen van het eigen ruimtelijk beleid voor het landelijk gebied, als basis voor een consistente en toekomstbestendige aanpak.
Uitvoering: intensief en zichtbaar versterken en opschalen van uitvoering van maatregelen in het landelijk gebied via eigen projecten, de Aanpak Veluwe en de gebiedsaanpakken Binnenveld en Ede-Barneveld.

	We maken ruimtelijke keuzes voor het landelijk gebied via het ontwikkelkader landelijk gebied, wat leidt tot een gebiedsprogramma Landelijk Gebied.
Subdoel	Het bevorderen van natuurinclusieve, circulaire en multifunctionele landbouw met een duurzaam toekomstperspectief voor ondernemers door ons beleid aan te passen.
Prestaties	We werken aan de actualisatie van de omgevingsvisie via het ontwikkelkader Landelijk Gebied en passen onze ambities aan op basis van landelijke wetgeving op bijvoorbeeld stikstof, natuur, milieu en dierenwelzijn.
	We concretiseren de doelen en ambities uit de omgevingsvisie naar een thematisch programma landbouw, met daarin het interimbeleid agrarische ontwikkelingen en pilot ondernemingsplannen. Het programma sluit aan bij actuele ontwikkelingen zoals de landelijke stikstofaanpak, noodzaak tot klimaatbestendige landbouw, agroforestry, voedselbossen en nieuwe teeltmethoden.
	We passen, wanneer nodig voor de ontwikkeling van het landelijk gebied en de landbouw, versneld juridische planregels aan in het omgevingsplan en vertalen de ambities uit de omgevingsvisie naar het omgevingsplan.
	We gaan het functieveranderingsbeleid actualiseren op basis van behoeften vanuit het landelijk gebied, keuzes vanuit de omgevingsvisie en landelijke/provinciale wetgeving. Onderdeel daarvan is het doorontwikkelen landgoedregelingen en erfdelen rondom kernen.

	We geven uitvoering aan de regiodeal projecten gericht op verduurzaming van de landbouw zoals de graanketen en het composteren van maaisel.
Subdoel	Het stimuleren van verduurzaming van de voedselproductie, gezondere voedselomgeving en gezondere leefomgeving door het uitvoeren van projecten die bijdragen aan het (vast te stellen) thematisch programma landbouw.
Prestaties	Organiseren van bijeenkomsten en pilots/projecten voor boeren, bewoners en ambtenaren gericht op kennisontwikkeling en kennisdeling van natuurinclusieve, circulaire en multifunctionele landbouw.
	In samenwerking met andere partijen en overheden initiëren, uitwerken van projectvoorstellen en zoeken van financiering voor projecten die bijdragen verduurzaming van de landbouw.

	Op basis van het stikstofplan Regio Foodvalley nemen we een trekkersrol op stikstof, natuur, water en landbouwopgaven door een leidende rol te nemen in de Aanpak Veluwe. In 2027 werken we via Aanpak Veluwe mee aan het (interbestuurlijk) omgevingsprogramma, het uitwerken van instrumenten en opstarten van de (interbestuurlijke) uitvoering. Ook werken we via aanpak Veluwe mee aan grondinstrumentarium voor gebiedsaanpakken voor een betere verkaveling.
Subdoel	Het actief deelnemen aan regionale en landelijke samenwerking op landbouw en natuur waarbij we een voortrekkersrol nemen in onderwerpen die van groot belang zijn voor het landelijk gebied van Ede.
Prestaties	We ondersteunen het Regionaal Perspectief Landelijk Gebied van de Regio Foodvalley, we vertalen deze naar ons eigen beleid, participeren in themagroepen en projecten, bijvoorbeeld op BKN uitwerken, meetnetwerken, doelvoorschriftenvergunningen en korte ketens.
	We dragen actief bij aan de gebiedsaanpakken Binnenveld en Ede-Barneveld.

	We stellen een thematisch programma waarin we de doelen en ambities voor natuur landschap en klimaatadaptatie uit de omgevingsvisie concretiseren en hoe we deze tot uitvoering gaan brengen.
Subdoel	Robuuste natuur en klimaatadaptieve stad, dorpen en landschappen.
Prestaties	We actualiseren waar nodig de doelen en ambities voor natuur, landschap en klimaatadaptatie in onze omgevingsvisie.
	We actualiseren het landschapsfonds.
	We passen het regionaal ontwikkelde monitoringsplan BKN toe.

	We maken een plan van aanpak om, in navolging van het Edese bos en de Noord Ginkel ook in onze andere bosgebieden te gaan bekalken. Tegelijkertijd sporen we andere terreineigenaren aan om ook hiermee aan de slag te gaan.
Subdoel	Robuuste versterking van de Edese natuur gebieden.
Prestaties	Voor enclave de Ginkel is vanuit het provinciale natuurherstelprogramma een landschaps-ecologische systeemanalyse uitgevoerd (LESA Ginkel-Hindenkamp) Hierin staan maatregelen geformuleerd voor natuurherstel. Deze maatregelen gaan we verder uitwerken en voorbereiden.
	We stellen een plan van aanpak op om het historisch boscomplex in het Edese bos te herstellen. Dit vormt een van de herstelmaatregelen uit het provinciale herstelprogramma bossen.
	De beoogde corridors op de Noord-Ginkel en Roekel zoals genoemd in ons natuurbeheerplan, gaan we nader uitwerken en voorbereiden.
	We geven uitvoering aan natuur en landschapsherstel projecten voorkomend uit gebiedsaanpakken zoals De Ginkel en Renkums Beekdal.

	Uitvoering geven aan project Levend Landschap, begeleiden vrijwilligersgroepen en voorlichting aan inwoners over landschapsherstel en biodiversiteit.
Subdoel	Robuuste natuur en landschapsversterking in het landelijk gebied.
Prestaties	We vragen provinciale subsidie aan voor het uitvoeren van landschapsherstel en biodiversiteit en geven hiermee de realisatie van het groen-blauwe raamwerk een extra impuls. De projecten voeren we uit met onze bewoners.
	We monitoren de gewone vogelsoorten aan de hand van monitoringsplan SOVON t.b.v. BKN (Basis Kwaliteit Natuur).
	Organiseren bijeenkomsten voor bewoners en ambtenaren gericht op kennisdeling over landschap en biodiversiteit.
	We borgen de streefwaarden voor BKN in gebiedsprogramma's voor het landelijk gebied.
	Uitvoering geven aan natuur en landschapsherstel projecten voorkomend uit gebiedsaanpakken zoals Ede Barneveld en het Binnenveld.

	We geven uitvoering aan het project sleedoornpagelint.
Subdoel	Robuust natuurherstel en klimaatadaptieve inrichting van het bebouwd gebied.
Prestaties	We verstrekken naast de groene daken subsidie ook een vergroeningssubsidie voor particuliere tuinen.
	We monitoren de (stads) vogelsoorten aan de hand van monitoringsplan SOVON t.b.v. BKN (Basis Kwaliteit Natuur).
	We vergroten het inzicht in de effecten van klimaatverandering.
	We geven uitvoering aan het project Meerbomen.nu en leveren een bijdrage aan de circulaire economie en de vergroening van Ede op particulier terrein.
	We stellen een monitoringsplan op voor klimaatadaptatie maatregelen en de effecten daarvan.
	We brengen de Bomendata op orde en geven hiermee inzicht in groeipotentie en mogelijkheden tot aanplant zodat we dichter bij de streefwaarde 30% boomkroonbedekking komen.
	We adviseren over en dragen bij aan klimaatadaptieve maatregelen binnen (her)inrichtingsgebieden en infrastructurele projecten (KIP).
	We stellen voor twee wijken buurtgroenagenda's op. Hiermee vergroten we de bewustwording over klimaatadaptatie. We voeren vergroeningsprojecten uit en stimuleren en faciliteren het vergroenen van tuinen en openbare ruimte.
	We voeren in een van onze dorpskernen een dorpen in bloei project uit. Hiermee vergroten we de aandacht voor biodiversiteit in de particuliere ruimte en faciliteren de vergroening van de particuliere en openbare ruimte.
	We borgen de streefwaarden voor BKN in gebiedsprogramma's voor het stedelijk gebied en de dorpen.
	Vanuit activiteiten en de communicatie in het kader van Steenbeek Ede versterken we de bewustwording over klimaatadaptatie en stimuleren we klimaatadaptief handelen bij inwoners, ondernemers en organisaties.
	Adviseren over het natuurinclusief uitvoeren van ruimtelijke projecten op basis van het puntensysteem.