Informatievoorziening en ICT zijn onmisbaar voor het functioneren van de gemeente en voor de dienstverlening aan inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties. Daarom beschermen we gegevens zorgvuldig, borgen we de continuïteit van onze systemen en vernieuwen we waar dat nodig of wenselijk is. We implementeren Europese en landelijke wetgeving en sluiten, waar mogelijk, aan bij landelijk beleid, zoals de Nationale Digitaliseringsstrategie (NDS).
We opereren in een omgeving waarin digitale dreigingen toenemen. Onder meer door de inzet van AI wordt het voor criminelen en buitenlandse mogendheden eenvoudiger om organisaties aan te vallen, geavanceerde phishingmails op te stellen en kwetsbaarheden in software op te sporen. Daarom heeft de gemeente voortdurend aandacht voor informatiebeveiliging en treffen we technische en organisatorische maatregelen om de beschikbaarheid, integriteit en vertrouwelijkheid van systemen en gegevens te waarborgen. De Cyberbeveiligingswet die in augustus 2026 in werking is getreden, is richtinggevend.
Daarnaast zijn digitale autonomie en soevereiniteit nadrukkelijker op de agenda gekomen. ICT is niet langer alleen een technisch vraagstuk, maar ook een bestuurlijk en geopolitiek vraagstuk. Dat brengt nieuwe risico’s met zich mee. Met de in 2026 vastgestelde beleidsnotitie heeft het college uitgesproken dat Ede in principe kiest voor soevereine ICT-oplossingen. Bij vervanging en vernieuwing kiezen we, binnen redelijke financiële en organisatorische kaders, voor oplossingen die de meeste grip bieden op data, continuïteit en digitale autonomie. Daarbij werken we risicogebaseerd en sluiten we aan bij natuurlijke vervangingsmomenten.
De prioriteiten uit het bestuursakkoord sluiten aan op de landelijke digitaliseringsopgaven (NDS). De belangrijkste meerjarige opgaven zijn:
- Cloud
Steeds meer informatie wordt in de cloud verwerkt, wat uitdagingen met zich meebrengt op het gebied van beveiliging, zeggenschap en soevereiniteit. Waar mogelijk sluiten we aan bij toepassingen die gemeenten ontwikkelen in het kader van Common Ground. We onderzoeken de mogelijkheid om in 2027 de Edese Digitale Werkplek (EDW) verder te moderniseren op basis van een Europese cloudoplossing. Ede onderzoekt hierbij ook mogelijkheden voor samenwerking in de regio.
- Data
De Datastrategie Ede geeft richting aan een effectieve inzet van informatie voor beleidsvorming, -uitvoering en – monitoring. We realiseren een dataplatform, vergroten de datageletterheid en ontwikkelen en beheren concrete informatieproducten.
- Artificiële intelligentie (AI)
We werken aan AI-geletterdheid zoals vereist is in de Europese AI-act, onder meer door ervaring op te doen met het gebruiken van AI in de praktijk. In 2027 realiseren we een toekomstbestendig AI-platform dat onze bestaande tijdelijke omgeving vervangt. Daarmee willen we bijdragen aan de kwaliteit en efficiëntie van de organisatie. Daarbij kijken we niet alleen naar wat juridisch en technisch mogelijk is, maar ook naar wat we als gemeente ethisch wenselijk vinden. Hiervoor stellen we een afwegingskader op.
- Burgers en ondernemers centraal
In Ede geven we hier invulling aan binnen het programma Dienstverlening. We starten met de vervanging van het zaaksysteem in 2027 en de implementatie van een MijnEde-omgeving in 2028.
- Weerbaarheid en autonomie
We vergroten onze weerbaarheid door onze aanpak van risicomanagement verder te versterken, de monitoring van systemen uit te breiden en blijvend aandacht te besteden aan bewustwording rondom informatieveiligheid. Ook zetten we de implementatie van de Cyberbeveiligingswet voort. We investeren verder in BCM (business continuity management) om continuïteit van de dienstverlening aan onze inwoners en bedrijven te borgen in geval van calamiteiten.
- Digitaal vakmanschap
We zorgen ervoor dat medewerkers in beleid, uitvoering en IT beschikken over de juiste kennis en digitale vaardigheden om maatschappelijke opgaven effectief aan te pakken. Daarbij bieden we een veilige, slimme en efficiënte digitale werkomgeving.
Nieuwe wet- en regelgeving, zoals de nieuwe Archiefwet en de Europese ‘digital decade’ wetgeving, vraagt de komende jaren om aanpassingen in onze informatiehuishouding, digitale dienstverlening (waaronder het ondersteunen van digitale identiteiten) en cyberweerbaarheid. Ook is steeds vaker sprake van (steeds intensievere) samenwerking in netwerken, bijvoorbeeld met de zorgsector of rond de arbeidsmarkt. Het gaat daarbij in veel gevallen ook over het thema informatievoorziening. Wij vertalen deze opgaven in een samenhangende implementatieagenda, zodat wettelijke naleving, uitvoerbaarheid en beheersing van kosten in balans blijven.
De uitvoering van onze digitale ambities gaat gepaard met een aantal belangrijke uitdagingen risico’s. De krapte op de arbeidsmarkt en de schaarste aan ICT-capaciteit kunnen de snelheid en kwaliteit van de uitvoering onder druk zetten. Tegelijk brengt de afhankelijkheid van leveranciers risico’s met zich mee voor onze wendbaarheid, kostenbeheersing en digitale autonomie. Ook stijgende licentie- en cloudkosten kunnen invloed hebben op de financiële houdbaarheid van onze keuzes. Daarnaast neemt de uitvoeringsdruk toe door nieuwe Europese en landelijke wet- en regelgeving, die extra inzet vraagt van zowel de organisatie als onze informatievoorziening. Tot slot blijven cyberincidenten een reëel risico voor de continuïteit van onze dienstverlening en de veiligheid van onze gegevens. Daarom sturen wij op prioritering, risicobeheersing, versterking van interne kennis en capaciteit, en maken wij bij investeringen en aanbestedingen bewuste keuzes om onze weerbaarheid en regie te vergroten.