Ambitie
De buurt Hoogbouw Ede-Zuid (HEZ) staat voor complexe uitdagingen die een integrale aanpak vereisen. De inzet van de gemeente Ede en Woonstede is gericht op het aanzienlijk verbeteren van de leefbaarheid, bestaanszekerheid en gezondheid in deze buurt. Daartoe hebben partijen in mei 2024 zich verbonden aan een langjarige samenwerking op sociaal en ruimtelijk vlak op de schaal van de buurt.
De in maart 2025 vastgestelde Gebiedsvisie op 2040 schetst het gebiedsconcept “het Kleurrijke Kwartier” als perspectief met drie dragende gebiedswaarden: Karakter, Perspectief en Impact. Ons doel is om impact te maken in de buurt zodanig dat er een merkbare en meetbare verbetering in leefbaarheid en bestaanszekerheid is. Deze visie is richtinggevend voor de koers van het programma en hierop volgende plannen. Gemeente Ede en Woonstede hebben in zomer 2025 het programmaplan Hart voor HEZ 2025-2030 vastgesteld. Dit plan vormt het kader voor de ontwikkeling van Hoogbouw Ede-Zuid in de eerste periode van het programma en het kunnen inzetten van middelen voor deze periode.
Stand van zaken
Raamwerken
- Het Sociaal-Maatschappelijk Raamwerk 2025-2030 waarin de sociale strategie van focus en ongelijk investeren voor deze periode is vastgelegd, als ook de vier focusthema’s in sociaal domein (namelijk inkomen en schulden, toegankelijk hulpaanbod, sociale cohesie en optimisme over de buurt) als kader voor gerichte interventies.
- Het Stedenbouwkundig Raamwerk dat het kader is voor de ruimtelijke en programmatische ontwikkeling van de buurt. Hierin zijn keuzen gemaakt ten aanzien van het aandeel sociale woningbouw, verdichting, hoogte, parkeernormen en voorzieningen en financieringsbronnen.
Beide raamwerken zijn in december 2025 vastgesteld door zowel Ede als Woonstede. Op dit moment heeft Woonstede ook een sloopbesluit genomen voor de Van Eekelen en Merlijn flats.
Van Eekelenflat
In januari 2026 is het Sociaal Plan ondertekend tussen Woonstede en de huurdersbond en bewonerscommissie. Daarmee krijgen bewoners van 150 appartementen onder andere stadsvernieuwingsurgentie. De uitvoering van het sociaal plan en de verhuizing van bewoners duurt circa twee jaar tot begin 2028. Anno juli 2026 zijn 42 huuropzeggingen ontvangen. Ongeveer de helft van deze huishoudens is daadwerkelijk verhuisd. In voorjaar 2026 is een Sociaal Steunteam opgericht die Woonstede en de bewoners ondersteunt voor, tijdens en na de verhuizing met zowel praktische, administratieve als bredere hulp bij het landen in de nieuwe woonomgeving. Deze inzet wordt gedekt door cofinanciering van de RegioDeal Food Valley.
Intentieovereenkomst en allonge met Woonstede
In mei 2024 is de intentieovereenkomst met Woonstede aangegaan om samen te werken aan een gezamenlijk programma. In maart 2026 is een allonge op deze intentieovereenkomst aangegaan. Hierin maken we onderling afspraken over het te doorlopen (aanbestedings)proces, de rollen en de verantwoordelijkheden van de beide partijen.
Buurthuiskamers
In juni 2026 zijn twee buurthuiskamers opgeleverd met cofinanciering van de Wijkendeal met de Provincie Gelderland. Deze tijdelijke centrale ontmoetingsplekken dragen bij aan de sociale verbinding in de buurt en spelen een rol voor de toegang tot dienstverlening van maatschappelijke organisaties.
Mijlpalen 2027
In 2027 sturen we op de volgende mijlpalen:
- Convenant Sociale Verbinding
Per 1 januari sluiten we een samenwerkingsconvenant met sociale partners om het gezamenlijke doel, wat eenieder daaraan bijdraagt en hoe partners gaan samenwerken sluiten. Dit doen we op basis van gezamenlijke plannen die najaar 2026 worden ingediend door de partners in het kader van hun subsidieaanvragen. - Proeftuin Toegang
We hebben in voorjaar 2027 de proeftuin definitief ingericht en voeren deze uit waarbij er m.n. aandacht is voor de back office (werkprocessen, samenwerken, doorverwijzen). - Partnerselectie marktpartij
De gunning is voorzien in het eerste kwartaal van 2027. Na selectie van de partner willen we een intentieovereenkomst sluiten en gezamenlijk starten met de haalbaarheidsfase. In die fase werken Woonstede, gemeente Ede en de geselecteerde partner de ruimtelijke, programmatische, financiële en organisatorische uitgangspunten verder uit.
- 1-meting monitoring
In 2025 is een nulmeting gedaan met onder andere een bewonersonderzoek (Ipsos I&O). In 2026 bouwen we de nulmeting om tot een dashboard op EdeinCijfers.nl. In najaar 2027 is de eerstvolgende meting. - Van Eekelenflat
We hopen dat eind 2027 alle bewoners zijn verhuisd, zodat in 2028 kan worden overgegaan tot sloop. - Omgevingsplan
In 2027 gaat het Omgevinsgsplan ter inzage.
Financiën
Vanuit het programmaplan zijn meerjarig middelen gereserveerd voor de uitvoering van de IMPACT-agenda. In 2027 gaat het om € 1,3 miljoen waarvan een deel wordt gedekt door externe subsidies.
Bij het Ruimtelijk Raamwerk is een globale haalbaarheidsanalyse opgesteld die een tekort kent op de grondexploitatie van -/- € 9,0 miljoen, plus circa € 4,0 miljoen aan investeringen in de openbare ruimte die niet aan de grondexploitatie zijn toe te rekenen. Met Woonstede en de te selecteren partner zal een grondexploitatie worden opgesteld en worden gezocht naar optimalisatie van het resultaat. Er wordt hierbij ook gekeken naar andere externe geldstromen. De verwachting is dat we voor de uitvoering met van het Ruimtelijk Raamwerk in 2027 de grondexploitatie gaan openen. Voor het verwachte tekort van € 9,0 miljoen wordt in deze programmabegroting voorgesteld dit bedrag te onttrekken uit de Reserve Omgevingsvisie.
Daarnaast staan er diverse investeringen op de planning de komende jaren in de buurt. Het gaat dan om onder andere onderwijshuisvesting, de bouw van een nieuw buurthuis en diverse infrastructurele ingrepen (als onderdeel van het grotere sleutelgebied Zuiderparken).
Risico's
De belangrijkste risico’s zijn:
- Planologische risico’s (archeologie, ecologie, stikstof).
- Financiële risico’s (negatieve GREZ, ontwikkelpartner, parkeren).
- Organisatie risico’s (grote hoeveelheid betrokken partijen, interne afdelingen, wisselingen).